چگونه نظم ذهنی داشته باشیم؟ چطور دادههای ذهنمان را طبقهبندی کرده و بر اساس اولویتشان به آنها رسیدگی کنیم؟ چگونه میتوانیم ذهنمان را از این حجم آشوب، شلوغی و خستگی نجات دهیم؟ وقتی میان یک روز کاری شلوغ گیر کردهایم و با انبوهی از دغدغههای کاری و شخصی مختلف سرو کله میزنیم، پاسخ این سؤالات میتواند برایمان چارهساز باشد.
فرض کنید وقتی مشغول درس خواندن هستیم یک نکته مهم به ذهنمان میرسد. از جای خود بلند شده و به اتاق خواهرمان میرویم تا آن موضوع را با او در میان بگذاریم؛ اما وقتی مقابلش قرار میگیریم یادمان میرود چه میخواستیم بگوییم! چرا؟ چون ذهن ناآرام و مشوشی داریم. یا در تمام طول یک روز کاری در ذهنمان به دنبال فرصتی برای چک کردن ایمیلهایمان هستیم؛ اما مدام یادمان میرود و در نهایت هم به روز بعد موکول خواهد شد. چرا؟ چون نمیتوانیم به ذهن خود نظم دهیم! همه اینها نمونههایی از یک ذهن به هم ریخته و نامرتب است که ممکن است بارها تجربهشان کرده باشیم. برای همین است که این مقاله را به موضوع نظم ذهنی اختصاص داده و به یک سؤال پاسخ خواهیم داد: چگونه نظم ذهنی داشته باشیم؟
نظم ذهنی یعنی چه؟
قبل از هر چیز میخواهیم ببینیم وقتی میگوییم چگونه نظم ذهنی داشته باشیم، دقیقاً منظورمان چیست؟! ذهن انسان درست مانند یک خانه است؛ خانهای بزرگ با هزاران اتاق، راهرو و گوشه و کنار دیگر. خانهای که پر است از وسایل قدیمی و جدید، ولی هنوز هم مقدار زیادی جای خالی دارد. ما برای اینکه جسم و روح سالمی داشته باشیم و به بقا و زیست خود کمک کنیم، باید در نگهداری از این خانه بزرگ و پر وسیله کوشا باشیم! وقتی میگوییم چگونه نظم ذهنی داشته باشیم، یعنی تسلطمان روی این خانه و وسایل ریز و درشتش زیاد باشد و بتوانیم آن را کنترل کنیم.
مغز ما انسانها در آنِ واحد میتواند روی چند موضوع مختلف تمرکز کند. مثلاً شما همزمان که دارید کارهای شرکت را انجام میدهید، ممکن است به فکر دلیل دل دردتان، برخورد عجیب همکارتان، شام شب و… هم باشید. ذهن ما دائم در گردش بین موضوعات مختلف بوده و برای همین است که گاهی در شلوغیهای بیش از حد آن گم میشویم. کارهای مهممان را فراموش کرده و در اولویتبندی امور روزانه خود دچار مشکل میشویم. برای همین خیلی مهم است که بدانیم چگونه نظم ذهنی داشته باشیم؟
چگونه نظم ذهنی داشته باشیم؟
حالا دیگر میتوانیم به سراغ اصل مطلب برویم. داشتن ذهنی منظم، شفاف، قدرتمند و دقیق تأثیر خیلی زیادی در کیفیت زندگی ما خواهد داشت. وقتی بدانیم چگونه نظم ذهنی داشته باشیم، آن وقت در مواجهه با بحرانهای زندگی و چالشهای حساس، عکسالعمل بهتری از خود نشان داده و شرایط موجود را بهتر مدیریت میکنیم. علاوه بر این از موفقیتها، لحظات خوش و لحظههای زندگی نیز لذت بیشتری خواهیم برد. اما از کجا بدانیم که چگونه نظم ذهنی داشته باشیم؟
یک ذهن منظم، نتیجه شخصیتی کامل و قدرتمند خواهد بود. فردی که اعتمادبهنفس کافی داشته و با اتکا به مهارتها و عزت نفس خود بتواند احساسات و افکار خود را مدیریت کرده و در لحظات حساس، تصمیماتی درست و هوشمندانه بگیرد. برای همین است که در پاسخ به سؤال چگونه نظم ذهنی داشته باشیم، میخواهم قبل از ارائه هر راهکاری، دوره “شخصیت قدرتمند” سرکار خانم مریم مبارکی را به شما عزیزان معرفی کنم. دورهای که داشتن زندگی هدفمند، ذهنی باز، اعتمادبهنفس بالا، تسلط به خود و توانمندیها و… را آموزش داده و برای داشتن ذهنی منسجم و منظم به شما کمک خواهد کرد.
در ادامه به چند راهکار ساده اشاره خواهیم کرد که پاسخی برای سؤال “چگونه نظم ذهنی داشته باشیم” خواهد بود:
خالی کردن ذهن
دقت کردهاید که وقتی حافظه موبایلمان پر شده و هنگ میکند، یکسری دیتاهای غیرضروری را از گوشی خود پاک میکنیم؟ ذهن انسان هم ساختاری به همین شکل دارد. گاهی اوقات مغزمان پر از اطلاعات بیهوده و دیتاهای بهدردنخور شده و به همین دلیل نمیتوانیم ذهنمان را مرتب کنیم. پس اولین کاری که باید انجام دهیم، خالی کردن ذهن خود است. اما چگونه؟
بنویسید! یک قلم و کاغذ برداشته و تمام افکار، نگرانیها، دغدغهها، احتمالات نگرانکننده و… را تبدیل به کلمه کنید. احساس سبکی که بعد از نوشتن به شما دست خواهد داد، باور نکردنی است. سعی کنید همیشه یک لیست از برنامهریزی روزانه خود روی کاغذ داشته باشید. در این صورت با تماشای آن لیست ذهنتان نسبت به کارهایی که باید انجام دهید و اموری که قبلا انجام شده، کمی آرام خواهد گرفت.
اولویتبندی کارها بر اساس میزان اهمیتشان
وقتی میگویید چگونه نظم ذهنی داشته باشیم، احتمالا از اهمیت اولویتبندی درست کارهای خود خبر ندارید. فرض کنید در یک روز شلوغ کاری قرار است کارهای زیر را انجام دهید:
- درخواست مرخصی برای آخر هفته
- چک کردن ایمیلها
- بررسی طرح ارائه شده توسط مدیر مجموعه و تکمیل آن
- بررسی انتقادات اعضای تیم
- پاسخ به درخواستهای کارکنان
- ارسال پیام تبریک تولد به دوست خود
- خرید هدیه تولد برای دوست خود
- خرید مواد غذایی موردنیاز برای خانه
- تماس با پدر خود و احوالپرسی با او
موارد فوق، لیستی از کارهای مهم آن روز شماست. شما مدام در ذهنتان این کارها را بالا و پایین کرده و دوست دارید همزمان همه آنها را با هم انجام دهید. وقتی در حال انجام یکی از کارها هستید، ذهنتان نگران کارهای باقیمانده است و نمیتوانید آرام بگیرید. چرا؟ چون اولویت بندی درستی ندارید! شما باید امور روزانه خود را بر اساس میزان اهمیتی که دارند اولویتبندی کرده و بعد با خیال راحت به ترتیب انجامشان دهید. پس برای اینکه متوجه شویم چگونه نظم ذهنی داشته باشیم، باید کارهای خود را به ترتیب اهمیتشان روی کاغذ نوشته و بعد با انجام هر کدام از آنها، یک تیک مقابلشان قرار دهیم.
مراقبه، ذهنآگاهی و مدیتیشن
میپرسید چگونه نظم ذهنی داشته باشیم؟ میگویم مراقبه، ذهنآگاهی و مدیتیشن را دریابید! محیطی که ما در آن قرار داریم، تأثیر مستقیمی روی ذهن و روح ما خواهد داشت. پس برای اینکه ذهنی آرام و دور از آشوب و بینظمی داشته باشیم، باید زمانی از روز را به مراقبه و مدیتیشن اختصاص داده و از جهان پرهیاهوی پیرامون خود فاصله بگیریم. تمرینات مدیتیشن و مراقبه باعث میشود تا ذهنمان از انبوه ناآرامیها دور شده و کمی نظم بگیرد.
پیادهروی
چگونه نظم ذهنی داشته باشیم؟ گاهی اوقات افکار موجود در سرمان آن قدر پیچیده و زیاد میشوند که حس خفگی به آدم دست میدهد. انگار کسی دست روی گلوی ما گذاشته و میخواهد خفهمان کند. دلمشغولیها، شکستها، کارهای نکرده، وظایف انجام نشده، دغدغههای کاری و شخصی، چالشهای مالی، حرفهای نگفته و… همه با هم در ذهنمان رژه میروند و ما میمانیم و مغزی که در حال انفجار است. در چنین موقعیتهایی، پیادهروی میتواند معجزه کند!
شاید تعجب کنید اما راه رفتن میتواند یکی از راهکارهای موثر برای منظم کردن ذهن و سازماندهی افکارمان باشد. وقتی در حال قدم زدن هستیم، بخش زیادی از انرژیهای منفی تلنبار شده در بدنمان آزاد شده و ذهنمان با تسلط بیشتری به افکار خود نظم میدهد.
تعیین اهداف عملی و پرهیز از بیکاری
آیا تا به حال برایتان پیش آمده که چند روز پشت سر هم بیکار باشید؟ دقت کردهاید که در روزهای تعطیلی و بیکاری چه افکار شوم، منفی و آزاردهندهای به ذهنمان حمله میکند؟ گفتگوهای درونیمان زیاد شده و دغدغههای فکریمان نیز شروع به زاد و ولد میکنند. بیکاری و زندگی بیهدف دشمن یک ذهن منظم، آرام و منسجم است. پس اگر این سؤال در ذهنتان ایجاد شده که چگونه نظم ذهنی داشته باشیم، بهتر است در تعیین اهداف عملی برای خود کوشا باشید.
اگر شما درگیر تلاش برای دستیابی به اهداف خود شده و وقتتان را با کارهای مفید و هدفمند پر کنید، دیگر وقت و شرایطی برای نامنظم شدن ذهنتان باقی نمیماند. تعیین اهداف بلند مدت، میان مدت و کوتاه مدت به شکلی درست و استاندارد باعث میشود تا چشمانداز بهتر و امیدوارکنندهتری از آینده داشته و طبق برنامه مشخصی پیش بروید. آن وقت ذهنتان بابت وظایف انجام نشده نگران نبوده و از حالت آرام و منظم خود خارج نمیشود.
عملگرایی
اگر شما ساعتها روی کارهای روزانه خود فکر کرده، وظایف انجام نشده خود را اولویتبندی کرده و دغدغههای فکریتان را بالا و پایین کنید، باز هم تا وقتی که دست به اقدام نزنید ذهنتان آرام نخواهد گرفت. وسواس فکری، فکر کردن بیش از حد، کمالگرایی منفی، سختگیری در برنامهریزی و مواردی از این قبیل، فقط ذهن شما را آشفتهتر میکند. برای فهمیدن اینکه چگونه نظم ذهنی داشته باشیم، باید دستدست کردن را کنار گذاشته و بدون تعلل اقدام کنیم.
داشتن درک درستی از هیجانات
به این مثالها توجه کنید. قیمت دلار زیاد میشود و در پی آن هزاران فکر و خیال منفی در ذهنمان شکل میگیرد. دوستمان با لحنی متفاوت با ما صحبت میکند و بعد در ذهنمان هزار سؤال شکل میگیرد که چرا؟ همسرمان یک موضوع مهم را فراموش میکند و به دنبال آن خشم و غم عظیمی را متحمل میشویم. از موقعیت کنونی خود ناراضی هستیم، اما نمیدانیم دلیل آن چیست!
نقطه مشترک تمام موارد فوق یک چیز است: درک درست آدمها از احساسات و هیجانات خود و دیگران. چیزی که در مفهوم هوش هیجانی دیده شده و به ما کمک میکند تا بفهمیم چگونه نظم ذهنی داشته باشیم. وقتی ما بتوانیم احساسات خود را کنترل کنیم، آن وقت نسبت به شلوغیهای ذهنمان هم به شکل مسلطتری عمل خواهیم کرد. وقتی در مواجهه با موقعیتهای حساس بتوانیم هیجانات پنهان آدمهای دیگر را درک کنیم، آن وقت دلایل کمتری برای نگرانی و دلمشغولی خواهیم داشت. در نتیجه ذهنمان در حالت منظم و آرامی باقی خواهد ماند.
بر همین اساس قصد دارم دوره “دومینوی هیجانات” سرکار خانم مریم مبارکی را به شما عزیزان معرفی کنم. در این دوره یاد میگیرید که نسبت به اهداف، خواستهها، احساسات و افکار خود تسلط بیشتری داشته باشید و هیجانات پنهان آدمها و جهان اطرافتان را بهتر درک کنید.
توجه به محیط اطراف
چگونه نظم ذهنی داشته باشیم وقتی حتی محیط اطرافمان را هم نمیتوانیم مرتب و منظم نگه داریم؟ وقتی محل کار، اتاق خواب، اتومبیل و خانه خود در وضعیتی نامرتب و بههمریخته قرار دارد، چطور میتوانیم از ذهنمان توقع آرامش و نظم داشته باشیم؟
پس برای اینکه نظم ذهنی و آرامش روانی داشته باشیم، باید در برقراری نظم در محیط اطراف خود نیز کوشا باشیم. زبالهها و مواد دورریختنی را خیلی زود از صحنه خارج کرده و وسایل خود را سر جایشان قرار دهیم. محیط را با وسایل اضافه شلوغ نکرده و نسبت به گردوغبار و آلودگیهای سطحی حساس باشیم. از عطرهای مخصوص خانه، شمعهای معطر و عود استفاده کنیم تا رایحه خوبی در فضا پخش شود. فراموش نکنید آنچه در اطرافمان رخ میدهد، تأثیر مستقیم و شدیدی روی روح، روان و ذهن ما خواهد داشت.
در نهایت…
ذهنی که از نظم و آرامش قابل قبولی برخوردار است، فرایند تصمیمگیری را به شکل آگاهانهتر و منطقیتری پیش خواهد بود. یک ذهن منظم در مدیریت بحران، کنترل هیجانات، ابراز احساسات، واکنش به رفتارهای نامناسب دیگران، تصمیمگیری هوشمندانه، تحلیل موقعیتهای حساس و تفکر درباره مسائل مختلف عملکرد بهتری دارد. افراد موفق همیشه برای نظم ذهنی و آرامش فکری خود تلاش میکنند و برای بهبود آن به دنبال راهکارهای متنوع هستند. برای همین است که میگوییم چگونه نظم ذهنی داشته باشیم و افکچگونه نظم ذهنی داشته باشیم؟ برای آشنایی با اهمیت نظم ذهنی در کیفیت زندگی و راهکارهای داشتن یک ذهن منظم، منسجم، دقیق و آرام، اینجا کلیک کنید.ار و دغدغههای ذهنی خود را مدیریت کنیم؟ چون این نظم میتواند در کیفیت زندگی، کسب موفقیت و سلامت روح و جسممان تأثیرگذار باشد.
راهکار شما برای منظم کردن ذهن چیست؟ به نظرتان چگونه نظم ذهنی داشته باشیم؟ آیا علاوه بر موارد ذکر شده در این مقاله، راههای موثر دیگری هم وجود دارد که به نظم ذهنی انسان کمک کند؟
منبع: مریم مبارکی
